Τι είναι η τριχοτιλλομανία και πώς αντιμετωπίζεται σε παιδιά και ενήλικες;

7 Μαρτίου, 2025

Η τριχοτιλλομανία είναι μια ψυχαναγκαστική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από την επαναλαμβανόμενη τάση του ατόμου να τραβάει τα μαλλιά του, προκαλώντας εμφανή απώλεια τριχών. Συνήθως συνδέεται με άγχος, στρες ή ακόμα και κατάθλιψη, ενώ έρευνες δείχνουν πως περίπου το 2% των ανθρώπων εμφανίζει τριχοτιλλομανία κάποια στιγμή στη ζωή του.

Οι ασθενείς, που μπορεί να είναι ενήλικες, αλλά και παιδιά, προκαλούν βλάβες τραβώντας τρίχες από το τριχωτό της κεφαλής, τα φρύδια, τα βλέφαρα, τα γένια, τη μύτη, την ηβική περιοχή και άλλα σημεία του σώματος όπως χέρια και πόδια. Η νόσος δεν έχει τεθεί υπό συγκεκριμένη κατηγορία ακριβώς: άλλοι επιστήμονες την κατατάσσουν ως διαταραχή τικ, εθισμό ή ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, ενώ πρόσφατα άρχισε να θεωρείται σωματικο-κεντρική επαναλαμβανόμενη συνήθεια.

Σε ποιους εμφανίζεται η τριχοτιλλομανία;

Η τριχοτιλλομανία μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε ηλικία, συμπεριλαμβανομένων των βρεφών, με το μεγαλύτερο ποσοστό να αφορά παιδιά και νέους ενήλικες. Η τριχοτιλλομανία στα παιδιά εμφανίζεται συνήθως μεταξύ 9 και 13 ετών και εντείνεται κατά την εφηβεία. Σε αυτές τις περιπτώσεις αποτελεί μέσο εκτόνωσης ψυχικής δυσφορίας και συνήθως το ποσοστό εμφάνισης της νόσου είναι περίπου ίσο μεταξύ αγοριών και κοριτσιών. 

Κατά την ενηλικίωση, το 75-80% των ασθενών που εμφανίζουν τριχοτιλλομανία είναι γυναίκες. Στα παιδιά, η νόσος έχει συνήθως προσωρινό χαρακτήρα και υποχωρεί με την πάροδο του χρόνου, ενώ στους εφήβους και τους ενήλικες μπορεί να αποτελέσει δείγμα σοβαρής ψυχικής διαταραχής και απαιτεί περισσότερο χρόνο και υπομονή η θεραπεία της.

Τι συμπτώματα και επιπτώσεις έχει η τριχοτιλλομανία;

Τα συμπτώματα της τριχοτιλλομανίας περιλαμβάνουν το επαναλαμβανόμενο τράβηγμα των μαλλιών, είτε συνειδητά, ως απάντηση σε άγχος και συναισθηματική ένταση, είτε μηχανικά, χωρίς το άτομο να το αντιλαμβάνεται. Ως αποτέλεσμα, συχνά δημιουργούνται φαλακρά σημεία, τα οποία ο ασθενής προσπαθεί να κρύψει με χτενίσματα, περούκες ή μακιγιάζ. 

Πολλοί βιώνουν έντονη εσωτερική ένταση πριν την πράξη και προσωρινή αίσθηση ανακούφισης ή ικανοποίησης μετά, γεγονός που ενισχύει τον φαύλο κύκλο της συμπεριφοράς. Συχνά συνυπάρχουν συνοδευτικές τελετουργίες, όπως η επιλογή συγκεκριμένων τριχών, η επεξεργασία ή ακόμα και η μάσηση ή κατάποσή τους. Η δυσκολία ελέγχου οδηγεί σε αισθήματα ντροπής και ενοχής, με αποτέλεσμα την απόκρυψη της συμπεριφοράς και την αποφυγή κοινωνικών καταστάσεων. 

Σε προχωρημένα στάδια, η τριχοτιλλομανία μπορεί να προκαλέσει ορατή τριχόπτωση με μόνιμη βλάβη στα τριχοθυλάκια. Σε αυτήν την περίπτωση, ο ασθενής θα χρειαστεί ιατρική βοήθεια προκειμένου να αποκτήσει και πάλι μαλλιά.

Διάβασε επίσης: 9 κύρια αίτια της τριχόπτωσης στις γυναίκες και στους άνδρες

Πώς να σταματήσω την τριχοτιλλομανία;

Η τριχοτιλλομανία μπορεί να είναι μια δύσκολη συνήθεια προς διαχείριση, όμως υπάρχουν διαθέσιμες θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν ένα άτομο να την ελέγξει. Η θεραπεία για την τριχοτιλλομανία δεν είναι ίδια για όλους, καθώς κάθε περίπτωση είναι μοναδική.

Η αντιμετώπιση της τριχοτιλλομανίας στα παιδιά απαιτεί ήπια και υποστηρικτική προσέγγιση, χωρίς τιμωρία ή πίεση για να σταματήσουν. Η ενίσχυση της συναισθηματικής ρύθμισης μέσω θετικών ενισχύσεων και η δημιουργία ενός ήρεμου περιβάλλοντος μειώνουν το άγχος που μπορεί να πυροδοτεί την παρόρμηση.

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις και σε ενήλικες, που η τριχοτιλλομανία έχει εδραιωθεί σαν συνήθεια, η θεραπεία περιλαμβάνει ψυχοθεραπευτικές, συμπεριφορικές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, φαρμακευτικές παρεμβάσεις.

Γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία

Η ψυχοθεραπεία είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές προσεγγίσεις, με τη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) να βοηθά τα άτομα να αναγνωρίσουν τα ερεθίσματα που τα οδηγούν στο τράβηγμα των μαλλιών και να τα αντικαταστήσουν με πιο υγιείς συμπεριφορές. Μια συγκεκριμένη τεχνική, η Θεραπεία Αντιστροφής της Συνήθειας (HRT), διδάσκει το άτομο να αλλάζει τη συμπεριφορά του με εναλλακτικές δραστηριότητες που κρατούν τα χέρια απασχολημένα, π.χ. το πλέξιμο.

Συμπεριφορικές θεραπείες ACT & DBT

Οι συμπεριφορικές θεραπείες, όπως η θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης (ACT) και η διαλεκτική θεραπεία συμπεριφοράς (DBT), μπορούν να αποτελέσουν σημαντική ενίσχυση στην αντιμετώπιση της τριχοτιλλομανίας. Αυτές οι προσεγγίσεις στοχεύουν στο να διευκολύνουν την αποδοχή των αρνητικών συναισθημάτων που συχνά πυροδοτούν την έλξη των μαλλιών, ενώ ταυτόχρονα ενισχύουν τις δεξιότητες διαχείρισης των συναισθημάτων.

Τεχνικές απόσπασης προσοχής

Οι τεχνικές απόσπασης προσοχής περιλαμβάνουν την ανακατεύθυνση της προσοχής του ατόμου σε κάτι άλλο, όπως η χρήση λαστιχένιας μπάλας ή παιχνιδιών fidget που κρατούν τα χέρια απασχολημένα. Παρ’ όλο που αυτές οι τεχνικές μπορεί να φαίνονται χρήσιμες, η αποτελεσματικότητά τους είναι περιορισμένη, καθώς δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα του προβλήματος, δηλαδή τους στρεσογόνους παράγοντες που οδηγούν το άτομο στην υιοθέτηση αυτής της συνήθειας.

Φαρμακευτική αγωγή

Η φαρμακευτική αγωγή δεν αποτελεί την κύρια θεραπεία για την τριχοτιλλομανία, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των παρορμήσεων, ειδικά όταν η διαταραχή συνυπάρχει με άγχος ή ιδεοψυχαναγκαστικά συμπτώματα. Αντικαταθλιπτικά όπως οι αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), η Ν-Ακετυλοκυστεΐνη (NAC), που είναι ένα αντιοξειδωτικό συμπλήρωμα, και ορισμένα άτυπα αντιψυχωσικά έχουν δείξει κάποια αποτελεσματικότητα.

Θεραπείες για αποκατάσταση μαλλιών μετά από τριχοτιλλομανία

Η τριχοτιλλομανία μπορεί να είναι μια δύσκολη και επίμονη συνήθεια, αλλά με την κατάλληλη προσέγγιση η διαχείρισή της είναι εφικτή. Ωστόσο, σε κάποιες περιπτώσεις, τα αποτελέσματά της, δηλαδή η απώλεια μαλλιών, μπορεί να είναι μόνιμα. 

Στη Seneca, μπορούμε να δημιουργήσουμε το κατάλληλο πλάνο θεραπείας ώστε να αποκαταστήσεις τα μαλλιά και την αυτοπεποίθησή σου. Απαραίτητη προϋπόθεση η θεραπεία πρώτα της τριχοτιλλομανίας και μετά η αποκατάσταση της αλωπεκίας.

Κλείσε σήμερα ραντεβού για δωρεάν διάγνωση και οι ειδικοί μας θα σου προσφέρουν την καθοδήγηση που χρειάζεσαι!